شناخت شایستگی در سازمان، نقطه شروع بسیاری از پیاده سازی های منابع انسانی مانند مدیریت استعداد و جانشین پروری است. توجه به این موضوع می تواند در تمامی ابعاد عملکردهای ورودی و خروجی یک سازمان را بهبود بخشد، به ویژه در محیط رقابتی. هدف این تحقیق، طراحی الگوی شایستگی مسئولین خادمین اردوها ی راهیان نور کشور است. رویکرد پژوهش این تحقیق از نوع آمیخته است، که در دو فاز کیفی و کمی طراحی و اجرا شده است. در فاز نخست، از روش تحقیق تحلیل مضمون بهره گرفته شده و با استفاده از مبانی نظری همچنین با مطالعه ی اسناد راهیان نور و بررسی کامل منویات مقام معظم رهبری در مورد شایستگی مسئولین به مصاحبه با خبرگان مسئولین خادمین پرداخته شد. شاخصه های شایستگی مسئولین خادمین یا مضامین پایه استخراج شدند و با تحلیل مصاحبه ها و مضامین پایه، این مضامین دسته بندی شده و به هر دسته، مضمون سازمان دهنده اطلاق گردید. نتیجه دسته بندی منجر به استخراج هفت مضمون سازمان دهنده شد. که عبارت اند از: خصوصیات ظاهری، خصوصیات شخصی، سیاسی، تعالی اخلاق، مهارت هایی تخصصی، تجربیات و دیدگاه. درفاز دوم پژوهش میزان اهمیت هر شاخص با استفاده از طیف لیکرت بدست آمد. با استفاده از روش وزن دهی رتبه بندی میزان وزن و رتبه هرشاخص و همچنین مضامین سازمان دهنده تعیین گشت. با توجه به نتایج بدست آمده به ترتیب شاخص های سیاسی 40 درصد، خصوصیات شخصی19درصد، تعالی اخلاق16درصد و مهارت های تخصصی با 12 درصد بیشترین اهمیت را از دیدگاه خبرگان بدست آوردند. در نهایت برای اجرای بهتر این فرآینده الگوی شایستگی مسئولین خادمین اردوهای راهیان نور طراحی گشت.

راهنمایان گردشگری نقش کلیدی در رضایت گردشگران در مقاصد دارند . پژوهش حاضر به بررسی رضایت گردشگران از عملکرد راهنمایان تورهای راهیان نور شهر اصفهان پرداخته است. در راستای رسیدن به هدف فوق از روش آمیخته (کمی – کیفی) استفاده شد. در مرحله اول پرسشنامه ای آنلاین شامل سوالات طیف لیکرت و تعدادی سوال باز که مولفه های آن بر اساس پیشینه پژوهش استخراج شده بود طراحی گردید و در اختیار گردشگران شرکت کرده در تورهای راهیان نور قرار گرفت. 384 نمونه بر اساس جدول مورگان جمع آوری و داده ها به کمک آزمون تی تک نمونه و تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند . نتایج تجزیه و تحلیل کمی داده ها نشان داد که میزان رضایت گردشگران از عملکرد راهنمایان بالا بوده است و فقط در فعالیت های حمایتی از جامعه محلی نقاط ضعفی وجود دارد و رضایت پایین است. همچنین، نتایج تجزیه تحلیل داده ها به روش کیفی آشکار کرد که در بررسی مولفه قدرت مدیریت و رهبری شیوه روایتگری ، مدیریت زمان ، اهمیت ویژگی های جمعیت شناسی راویان، ارائه برنامه های فرهنگی در سفر و ارائه خدمات به همه گروه های سنی باید مورد توجه راهنمایان قرار گیرد. به علاوه، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که شرکت در تورهای راهیان نور باعث بالابردن مهارتهای جنگی و توسعه فردی گردشگران شده است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تجارب زیسته دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان از سفر راهیان نور صورت گرفت. این مطالعه با روش کیفی و با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی انجام شد. پژوهشگران با بهره گیری از روش نمونه گیری هدفمند از نوع معیار، تعداد 8 نفر از دانشجو معلمان پسر و دختر اعزامی به راهیان نور را شناسایی و از آن ها مصاحبه نیمه ساختار یافته به عمل آوردند. داده های استخراج شده از مصاحبه ها به روش هفت مرحله ای کلایزی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جهت اعتباربخشی به یافته ها از ملاک چهارگانه گوبا و لینکلن (1989) استفاده شد. تجارب دانشجو معلمان در قالب پنج مضمون اصلی 1- مشکلات و چالش های سفر 2- دستاوردهای راهیان نور 3- تربیت نسل تراز انقلاب اسلامی و دفاع مقدس4- راهکارهای بهبود راهیان نور 5- پیامدهای حضور در راهیان نور طبقه ‍ بندی شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان بر این اعتقاد هستند که حضور در راهیان نور برای آنها پیامدهای در ابعاد مختلف داشته است و همچنین باوردهای آنها در حوزه تربیتی و به خصوص تربیت دانش آموزان تغییر و رشد پیدا کرده است. دانشجومعلمان در کنار تمامی دستاوردهای ذکر شده، مشکلاتی و چالش هایی را در این سفر مطرح کرده اند.

اردوهای راهیان نور دانش آموزی همه ساله در سطحی گسترده برای همه دانش آموزان پایه دوم متوسطه و به منظور تکمیل درس آمادگی دفاعی برگزار می شوند. این اردوها به منزله یک فعالیت فرهنگی فراگیر با پیامدهای اجتماعی-فرهنگی بسیار همراه اند که بررسی آنها می تواند به درک جایگاه این اردوها و به تبع آن ارزشهای دفاع مقدس در سطوح مختلف اجتماعی-فرهنگی کمک کند. این مقاله درصدد است میزان تاثیرگذاری اردوهای راهیان نور دانش آموزی را بر ابعاد اجتماعی-فرهنگی دانش آموزان شهر کرج بررسی کند. داده های مورد نیاز از یک طرح پژوهشی استخراج شده اند که با هدف بررسی تاثیرگذاری اردوهای راهیان نور بر تغییر نگرش و رفتار دانش آموزان دوره متوسطه در سال تحصیلی 91-1390 اجرا شده است. این تحقیق به شیوه پیمایشی اجرا شده و داده ها با کمک پرسشنامه گردآوری شده است. نمونه آماری پژوهش 460 نفر از دانش آموزان پایه دوم متوسطه شهر کرج بودند که 235 نفر از آنها در اردو شرکت داشتند و 225 نفر شرکت نداشتند. یافته ها حاکی از آن است که شرکت در اردوی راهیان نور تاثیری مثبت بر میزان دینداری (مقدار 3/95 t=، معناداری 0/000)، سرمایه اجتماعی (مقدار 5/3 t=، معناداری 0/000)، تعلق به هویت ایرانی-اسلامی (مقدار 4/1 t=، معناداری0/000)، ساده زیستی (مقدار 4/9 t=، معناداری 0/000) و الگوگیری از رزمندگان و شهدا (مقدار 10/5 t=، معناداری 0/000) می گذارد.

گردشگری جنگ، گونه ای از صنعت گردشگری است که در دنیا به سرعت در حال رشد است. سالیانه میلیون ها گردشگر به منظور بازدید از آثار به‏جای مانده از جنگ، به آن مناطق سفر می کنند؛ در ایران نیز این سفر به راهیان نور شهرت دارد. اثر معنوی راهیان نور تا سال ها می تواند در بین افراد جامعه مستمر و آشکار باشد. خانواده به عنوان مهمترین رکن جامعه شناخته شده است و با حضور خانواده ها در راهیان نور، می توان آنها را از گنجینه پنهان راهیان نور بهره مند نمود. هدف از انجام این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر تمایل به سفر به مناطق راهیان نور با استفاده از وسایل نقلیه شخصی می‏باشد. پژوهش حاضر از منظر هدف یک پژوهش کاربردی است. همچنین یک تحقیق توصیفی پیمایشی به شمار می آید و در زمه تحقیقات کیفی در قالب یک مطالعه اکتشافی انجام پذیرفته است. ابزار جمع آوری داده، مصاحبه نیمه ساختاریافته و ابزار تحلیل داده، روش تحلیل مضمون می باشد. جامعه آماری، خبرگان فعال در عرصه راهیان نور می باشند. نمونه گیری به صورت هدفمند و تا سرحد اشباع نظری در 23 مصاحبه حاصل شد. یافته های پژوهش نشانگر آن است که هشت مضمون کلیدی شامل مدیریت کلان و یکپارچه، اندیشه ورزان راهیان نور، امکانات و تجهیزات، محتوای غنی و تأثیرگذاری، چندرسانه ای، مسائل امنیتی، سامانه جامع راهیان نور و مسائل اقتصادی، اصلی ترین عوامل گسترش حضور خانواده ها در سفر راهیان نور به‏شمار می رود و با فعالیت در هر کدام، می توان شاهد افزایش حضور خودروهای شخصی در راهیان نور بود.

زمینه و هدف: با ارزیابی اقلیم آسایش مناطق مستعد گردشگری می توان تقویم اقلیم گردشگری مناطق مختلف جغرافیایی را تهیه و در برنامه ریزی های زیرساختی توسعه توریسم از آن بهره برد. این پژوهش با هدف تعیین تقویم زمانی گردشگری برای حضور کاروان های راهیان نور در جنوب غرب خوزستان انجام شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و از نظر ماهیت و شیوه اجرا، توصیفی – تحلیلی است. داده های این پژوهش شامل تمامی اندازه گیری های ماهانه عناصر اقلیمی ایستگاه های سینوپتیک استان خوزستان در شهرهای آبادان و بستان در بازه زمانی 28 ساله (1360-1388) است که با استفاده از روابط ریاضی، مدل ها و شاخص های زیست اقلیمی و نرم افزارهای رایانه ای پردازش شده اند.یافته ها و نتایج: پژوهش نشان داد منطقه مورد مطالعه در طول سال با داشتن تنوع بیوکلیمایی، از شرایط داغ تا نسبتا خنک برخوردار است، در بهار و تابستان از محدوده آسایش زیست اقلیمی خارج است و در اواخر پاییز و سراسر زمستان بهترین شرایط آسایش اقلیمی برای انجام فعالیت های محیطی و گردشگری در منطقه فراهم است و برای حضور کاروان های راهیان نور در این مناطق، ماه های آذر و اسفند با برخورداری از شرایط منحصر به فرد آسایش انسانی در اولویت اول و ماه های دی و بهمن با داشتن تنش سرمایی اندک در رتبه دوم قرار می گیرند. عمده ترین محدودیت زیست اقلیمی و گردشگری این منطقه نیز تنش گرمایی هفت ماهه است.

1امروزه ایجاد موزه‏ های جنگ در اکثر کشورهایی که سابقۀ جنگ داشته و درگیر جنگ بوده اند، امری رایج است. این جوامع با نمایش میراث و ادوات و فضاهای باقیمانده از جنگ، سعی در حفظ و انتقال این آثار به نسل های بعدی را دارند. بزرگداشت جان باختگان و قربانیان جنگ، ستایش صلح و عبرت از آثار سوء جنگ از اهداف اصلی این موزه‏ هاست. طراحی موزه‏ های جنگ با توجه به نوع نگرش به جنگ، هویت، و فرهنگ هر جامعه متفاوت است. از این‏ رو یکی از اهداف این پژوهش نگاهی ‏نو به بازیابی مفهوم و الگوی موزۀ جنگ و آثار آن در ایران با توجه به نحوۀ نگاه به دفاع ‏مقدس در جنگ عراق علیه ایران است. پژوهش‏ های مختلف قبلی نشان می ‏دهد که تأثیر آموزه‏ های دینی در جامعه نه تنها در شکل ‏گیری هویت افراد حاضر در جنگ مؤثر بوده، بلکه در کنش و نگرش بازدیدکنندگان نیز تأثیرگذار بوده است. در این راستا کوشش شده تا در پرتو ظرفیت های بالقوۀ میراث فرهنگی جامعه از یک سو و حضور نوع جدیدی از بازدیدکنندگان مناطق جنگی (کاروان های راهیان نور) از سوی دیگر، مفهوم بدیع «محورـ موزۀ منطقه ای» برای شناخت و بازنمایی آثار و میراث دوران دفاع مقدس از طریق مسیرهای حرکت در برخی محورهای مهم منطقۀ جنگی جنوب کشور تعریف شود. یکی از این محورها در خوزستان مسیر اهواز تا اروند است که حاوی برخی گره گاه ها و مقاط کانونی مهم و مسیرهای پراتفاق و پرماجرا در سال های دفاع مقدس بوده است. شناخت و بازنمایی اتفاقات و میراث این مناطق به قدری پررمزوراز است که جمع آوری و بازنمایی آن ها در مراکز موزه های مرسوم جنگ ممکن نمی شود، لذا برای بازنمایی این آثار و اتفاقات، طی مسیر و بازدید محورها الزامی می شود و الگوی مناسب این بازنمایی از ضرورت ها و اهداف مهم مقالۀ حاضر است. در تعریف جدید «محورـ موزه» سعی می شود از برخی مفاهیم ادبیات اصیل به صورت استعاری برای بازنمایی مفاهیم آثار و میراث دفاع مقدس همچون تعالی و رشد، روح ایثار و رسیدن به قرب الهی استفاده شود که تلاشی دشوار و بحث بر انگیز است. برای تبلور ایدۀ محور- موزه، بخشی از مسیر منطقۀ اهواز به اروند انتخاب شده است. سپس با منزل گذاری (سکانس بندی) مسیر مربوطه با توجه به ویژگی های فضایی کالبدی و نیز توجه به رخدادهای جنگی مرتبط با قطعات و گره های مختلف واقع در مسیر، ارزش های فضایی مسیر برای بازدیدکنندگان و گروه های راهیان نور بازنمایی شده است. مراحل بازنمایی آثار و وقایع دوران جنگ و دفاع مقدس در مسیر مورد مطالعه با گریز مختصری به استعاره های هفت اقلیم عشق عطار در سکانس های مختلف بیان شده اند تا ادراک فضایی محورـ موزۀ اهواز تا اروند در مقیاس منطقه ای را تقویت کنند. سکانس بندی مسیر راهیان نور محور اهوازـ اروند موضوع تکوین محورـ موزه های دفاع مقدس را از مرحلۀ ایده به مرحلۀ پدیده نزدیک می سازد که بدیع تر از اشکال مرسوم و قالب بندی شدۀ موزه های جنگ در دنیا و موزه های دفاع مقدس در ایران است. روش پژوهش مبتنی بر بازشناسی و توصیف و تحلیل فضایی سکانس های مختلف مسیر براساس ویژگی ها و مختصات هریک در کل منطقه است. توسعه و تکمیل این الگوی منطقه ای در مقیاس های عملیاتی تر مانند برنامه ریزی و طراحی شهری و مقیاس معماری از مراحل بسط این الگو می تواند باشد.

هدف از پژوهش حاضر معرفی یادمان های دفاع مقدس به عنوان یک سیستم و شناخت ابعاد و اجزای آن است، به همین منظور با بهره گیری از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 38 نفر از خبرگان و دست اندرکاران راهیان نور و استفاده از روش تحلیل مضمون یافته های تحقیق سامان یافت. نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که یادمان به مثابه یک سیستم باز است که در تعامل با محیط پیرامونی پذیرنده ورودی هایی است که برای رسیدن به خروجی های مطلوب فراگردهایی را سامان می بخشد. سیستم یادمان شامل 91 جزء (مضمون فرعی) است که در قالب 18 مقوله (تم اصلی) طبقه بندی گردیدند و در 6 بعد اصلی تقسیم بندی کلی تری صورت پذیرفت که عبارت اند از: منابع (مالی، انسانی، سرمایه ای، دانشی و معنوی)، ورودی ها (پذیرنده و نقش آفرین)، فراگردها (فرهنگی و خدمات پشتیبان)، خروجی ها (برون و درون سیستمی)، مدیریت یادمان (تامین منابع، بسیج منابع، برنامه ریزی و سازمان دهی، هدایت و کنترل) و عوامل محیطی (محلی، ملی و بین المللی).

مناطق عملیاتی هشت سال دفاع مقدس در استان های مرزی ایران با عراق یکی از مکان های جذب گردشگر به شمار می روند. عوامل انگیزشی بازدید کنندگان از مناطق عملیاتی تاکیدی بر اهمیت موضوع این است که می بایست گروه های مختلف بازدیدکنندگان را از نظر انگیزش سفر، شناسایی و تدارکات لازم را در این مناطق جهت پاسخگویی به انگیزش آنها مهیا نمود. از این رو ارزیابی انگیزه های گردشگران مناطق عملیاتی به ما اجازه می دهد که نیازها و ترجیحات آنها را بدانیم و درک کنیم. این پژوهش درصدد است، عوامل رانشی و کششی بازدیدکنندگان مناطق عملیاتی استان کرمانشاه را شناسایی و گروه بندی نماید. روش پژوهش حاضر از نظر ماهیت، پیمایشی بوده و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی بوده و در تجزیه و تحلیل داده ها از طریق آزمونT تک نمونه ای و آزمون فریدمن استفاده شده است. جامعه آماری در این پژوهش، گردشگرانی است که در سال 1397 به مناطق عملیاتی استان کرمانشاه سفرکرده اند، که حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران، 384 نفر تعیین گردید سپس برای تعیین و دسترسی به نمونه مورد نیاز از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که، مولفه های رانشی نسبت به مولفه های کششی تاثیر بیشتری در سفر به مناطق عملیاتی استان کرمانشاه دارند. بر این اساس مولفه های انگیزش رانشی به ترتیب مولفه های سیاسی-هویت ملی، پاسداشتی، کنجکاوی و خود شکوفایی با میانگین رتبه ای (3. 32) (2. 85) (2. 37) (1. 45) می باشد و مهمترین عوامل انگیزش کششی به ترتیب مربوط به مولفه های تقدس مکانی، تفرج و اوقات فراغت و الزام با میانگین رتبه ای، (2. 59)، (1. 72) و (1. 69)می باشد.